Krótka opowieść

 

„Kolejny bezsensowny dzień, kolejny dzień, który nic nie wniesie do mojego życia. Każdy kolejny przypomina mi poprzednie i wszystkie następne. Nic się nie zmienia. Jestem w ostatniej klasie liceum. Od kiedy tak mam? Nie pamiętam, długo… Znajomości, koledzy? Tak, mam… Chyba… Właściwie to wszystkie znajomości są podobne do siebie, wszystkie kolejne osoby, które spotykam na imprezach, zapraszają mnie na swoje imprezy, te znajomości… są płytkie, nic z nich nie mam. Rozmawiam z tymi ludźmi na automacie, śmiejemy się, ale w środku się nie cieszę, nie potrafię, robię tylko dobrą minę. Czasem mam wrażenie, że wszyscy są obcy, że ja jestem jakiś dziwny, że nie pasuję do tego świata, że nikt tak naprawdę mnie nie zna. Rozmawiam z nimi, najłatwiej idzie jak się napiję, czuję wtedy, że mamy o czym rozmawiać… Tylko wtedy… ale to się kończy. Zabawa? Dopóki nie napiję się nie ma opcji, a nawet jeśli, to bardziej chcę rozmawiać niż się bawić czy tańczyć. Czasami takie głębsze rozmowy powodują, że coś we mnie się rusza, mam chęć, nadzieję. Impreza mija, a ta nadzieja znika. Rodzina? Dopóki w szkole jest ok. i udaję, że u mnie jest w porządku to się nie interesują, tak jest lepiej, nie lubię jak się pytają co u mnie, drażni mnie to, po co pytają jak nie są ciekawi. Mam wrażenie, że mnie nie znają. Co lubię? Heh… Filmy i granie na komputerze, całymi dniami, buduję idealne światy, które potrafię kontrolować, są przewidywalne, po kilkunastu godzinach nudzi mi się to, więc coś zmieniam, gram dalej, tak mijają godziny i dni. Wiem, że to nie ma sensu, ale nie mam nic lepszego. Jakoś zapełnia to czas i pustkę we mnie. Zostaje też sport. Jak się bardzo zmęczę to czuję, że żyję. Ciągle wierzę, że coś się zmieni, ale nic się nie zmienia, nic nie ma sensu, życie jest bez sensu. Dziewczyny? Tak, poznaję często, zwykle jesteśmy ze sobą kilka tygodni, potem to mija, wszystkie związki zaczynają się i kończą podobnie, rozstaję się, zwykle One nie wiedzą o co chodzi. Tworzę iluzję, iluzję, że może być ze mną fajnie i przyjemnie, ale ja nic nie czuję, nie angażuję się, nie chcę się wiązać, bo i po co? To wszystko to gra. Studia? Tak, pójdę na nie, ale przecież wiem, że i tak nic się nie zmieni, inne miejsce, inny czas, inne znajomości… ciągły brak sensu i ta pustka.”

 

Depresja młodzieńcza – czym jest?

 

Depresja jest zaburzeniem afektywnym charakteryzującym się głównie obniżeniem nastroju (smutkiem, przygnębieniem, niskim poczuciem własnej wartości), niezdolnością do przeżywania przyjemności, spowolnieniem psychoruchowym, zaburzeniami snu lub utratą apetytu. Depresja młodzieńcza, wprawdzie może przypominać w ogólnym obrazie depresję osób dorosłych, jednak często zdarza się, że jej ogólny obraz jest maskowany objawami takimi jak: zaburzenia zachowania, wybuchy złości, zmęczenie, ucieczki z domu, autoagresja (prowadząca czasami do prób samobójczych), trudności w nauce, zamknięcie się w sobie, utrudniony kontakt z rówieśnikami (czasami izolowanie się, zamykanie się w pokoju), słabe relacje z najbliższymi, nadużywanie substancji psychoaktywnych. Ponadto w tym rodzaju depresji mogą występować różnego rodzaju bóle, zaburzenia łaknienia, zaburzenia snu (zarówno bezsenności jak i nadmierna senność), czasami może występować brak dbałości o wygląd, innym razem może pojawiać się wyzywający ubiór. Częstym zjawiskiem jest także znaczna somatyzacja. Objawia się ona różnymi dolegliwościami fizycznymi, poczuciem słabości, ogólnym zmęczeniem, brakiem apetytu, bólami głowy, mięśni etc. Z depresją młodzieńczą związana jest także tendencja do nadmiernego skupiania się na własnym ciele i różnych dolegliwościach natury hipochondrycznej.

Antoni Kępiński wyszczególnił kilka form depresji młodzieńczej:


1) buntowniczą – charakteryzującą się wybuchami złości, kłótliwością, negowaniem autorytetów, sprzeciwianiem się normom społecznym (w domu i w szkole),
2) rezygnacyjną – związaną z ogólnym poczuciem pustki egzystencjalnej, niedostrzeganiem perspektyw, brakiem sensu życia, czasami próbami samobójczymi,
3) apatyczno-abuliczną – charakteryzującą się zaniedbaniem wyglądu zewnętrznego, wyraźnym spadkiem energii do działania, sennością, silnym lękiem przed relacjami społecznymi i ich unikaniem,
4) labilną –  przejawia się zmiennością emocjonalną, okresami buntu, czasami kończącymi się nasilonym poczuciem winy i zachowaniami samobójczymi.

 

Terapia Gestalt

 

Podstawą nurtu Gestalt jest relacja oraz zachodzący w niej kontakt. Każda relacja, którą tworzymy jest inna i zarazem niepowtarzalna. W każdej relacji dzieje się też zupełnie inny proces kontaktu. Zazwyczaj nie zastanawiamy się nad tym jak przebiegają nasze relacje dopóki, nie dzieje się w nich coś niepokojącego. Raczej określamy, że dana osoba czy relacja jest dla nas w porządku bądź nie. Podejście Gestalt podkreśla wartość i znaczenie doświadczeń relacyjnych (związanych z uważnością, akceptacją, bezpieczeństwem, miłością czy uznaniem), dzięki którym tak naprawdę dokonuje się nasz rozwój i wzrost. Bez tych doświadczeń nie byłoby możliwe poznanie siebie (sposobu myślenia, potrzeb, trudności, emocjonalności) i rozwijanie relacji z samym sobą. Idąc dalej bez relacji z bliskimi nam osobami i z samym sobą trudne jest satysfakcjonujące funkcjonowanie w świecie i z innymi ludźmi.

 

 

Depresja młodzieńcza jest tym zaburzeniem, które jest silnie związane z zakłóceniami w kontakcie i relacji z samym sobą i otaczającym światem. Osoba dotknięta depresją powstrzymuje się od odczuwania, życia, zaspokajania swoich potrzeb, doświadczania siebie i środowiska. Wskutek izolowania się i popadania w samotność wrażenia i świadomość osoby cierpiącej stają się mocno zawężone. Prowadzi to do przekonania, że nie ma żadnej „dobrej” drogi wyjścia, jest tylko ściana, pustka, czarna dziura.

 

 

Koncepcja Gestalt zakłada, że przyczyną zaburzeń człowieka są niedomknięte sytuacje z przeszłości. Można powiedzieć, że młoda osoba chorująca na depresję doświadczała wcześniej zranień lub strat w bliskiej relacji (z opiekunem, rodzicem) – nosi w sobie „zranioną relację”. Jej potrzeby w tej relacji były najczęściej frustrowane. Następnie rzutuje Ona swoje wcześniejsze doświadczenia, emocje i wyobrażenia na każdą kolejną relację. W konsekwencji usztywnia się – ograniczając możliwe doświadczenia relacyjne (pozwalając sobie na dojście tylko do danego momentu lub nie dalej niż…) lub odcina od swoich naturalnych potrzeb powstających w kontakcie (bliskość, uznanie, akceptacja, miłość). Wynika to z obawy przed powtórzeniem w aktualnej relacji wcześniejszych nierzadko raniących doświadczeń. Wskutek tego zablokowanego procesu samoregulacji powstaje także szereg różnych przekonań dotyczących siebie (niskiej wartości, inności, braku przyszłości), świata (jest zagrażający) czy innych ludzi (nie ma sensu wchodzić w relacje, nigdy nie dostanę tego czego potrzebuję, więc po co wykonywać ruch). W dalszej kolejności osoba przestaje brać odpowiedzialność za swój stan psychiczny (rzeczy są jakie są, a moje działania i tak ich nie zmienią, więc po co się męczyć), co tylko dodatkowo pogłębia jej cierpienie i utrudnia zmianę.

 

W terapii Gestalt zakładamy, że depresja nie jest tylko szeregiem objawów, których trzeba się po kolei, za wszelką cenę i dostępnymi środkami pozbyć. W trakcie psychoterapii osoba doświadczająca depresji ma możliwość przyglądnięcia się temu co właściwie powoduje depresję. Może uświadomić sobie wpływ swoich doświadczeń, zachowań i przekonań, na obecny stan. Ma także możliwość doświadczania siebie i kontaktu z terapeutą, tego co dzieje się w relacji pomiędzy, tego jak jest odbierany i tego jak sam kształtuje swoje relacje. Ponadto ma także możliwość dojścia do tego w jaki sposób nie bierze odpowiedzialności za swój stan i jak utrudnia sobie samemu zaspokajanie potrzeb. Jest to wprawdzie proces wymagający czasu i zaufania, czasami również niezbędne jest wprowadzenie wsparcia farmakologicznego. Jednak jest to także zupełnie inne podejście do depresji, także młodzieńczej, dające jednocześnie możliwość świadomego przejścia przez ten stan a zarazem trwałego rozwiązania tego problemu.

 

Iwo Tarkowski

– psychoterapeuta w trakcie certyfikacji ITG

Wrocławski Ośrodek Gestalt

Close Menu