Usztywniony gestalt – to efekt notorycznego odraczania potrzeb, których zaspokojenie z punktu widzenia człowieka jest konieczne i ważne. Niezaspokojone potrzeby tracą swoja siłę  i dynamikę, następnie ulegają zniekształceniu i usztywnieniu. Ten usztywniony gestalt formułuje się  w doświadczeniu dziecięcym, gdzie nie zostały zaspokojone potrzeby miłości, ochrony i opieki. Jeśli dziecko nie otrzymuje wystarczającej miłości, opieki i ochrony w kontakcie ze sobą i światem, (by mieć w sobie pewność) szuka rozróżnienia i wyjaśnienia frustracji potrzeb w sobie i otoczeniu. W oparciu o swoje dziecięce możliwości, niepełne i fałszywe przesłanki stara się domknąć gestalt i funkcjonować pomimo braku zaspokojonych potrzeb. Rodzi to sytuację dziecięcego cierpienia, gdzie pragnienie dziecka jest daremne, zaspokojenie niebezpieczne, napięcie spowodowane niespełnieniem nieznośne, a klimat zatrwożenia nie do wytrzymania dla dziecka. W konsekwencji dziecko doświadcza głębokiego urazu. Dziecko co prawda dąży do redukcji napięcia ale wytwarza usztywniony gestalt, czyli stara się zaspokoić potrzebę mimo błędnych informacji. Redukcja polega tu na tym, że dziecko przez usztywniony gestalt osiąga subiektywnie lepszy stan od stanu gdzie doświadcza niedomkniętego gestaltu. Jest to bardzo ważne rozróżnienie. Czasem dziecko nawet rezygnuje ze swoich potrzeb po to by uzyskać miłość rodzica np. poprzez grzeczne zachowanie.
Opierając się na trzech najbardziej fundamentalnych potrzebach dziecięcych tj. miłości, opieki i ochrony chciałbym teraz krótko opisać jakie usztywnione np. przekonania powstają gdy wymienione potrzeby nie zostały zaspokojone.

 

Gdy dziecko nie doświadczyło zaspokojenia potrzeby miłości rodzą się w nim np. przekonania, że:

      • coś ze mną jest nie tak,
      • nie jestem taki/taka ja trzeba,
      • nikt mnie nie potrzebuje,
      • do nikogo nie należę,
      • nikt mnie nie kocha,
      • nikt mnie nie chce.

 

Te przekonania dziecko lokuje w sobie jako przeszkody i tłumaczy je sobie w sposób dziecięcy, zniekształcony i przyzwyczaja się do nich.

 

Gdy dziecko nie doświadczyło zaspokojenia potrzeby opieki usztywniony gestalt polega na tym  dziecko ma w sobie np. przekonania, że:

      • tylko ja mogę się zaopiekować matką,
      • tylko przy mnie tata nie pije,
      • mogę liczyć tylko na siebie,
      • liczą się potrzeby innych, a nie moje.

 

Ma misję odczytywania i zajmowania się potrzebami innych, przez co traci kontakt ze sobą.

 

Gdy dziecko nie doświadczyło zaspokojenia potrzeby ochrony usztywniony gestalt polega na tym  dziecko ma w sobie np. przekonania, że:

      • świat jest wrogi,
      • mam pecha w życiu,
      • nie wolno ufać ludziom,
      • można mnie krzywdzić bo na to zasługuję.

 

Pierwotne poczucie potrzeby zostaje zastąpione przez odczucia: nie potrzebuję pomocy, wsparcia i opieki, będę opiekował i zajmował się innymi. Te odczucia chronią od bólu nie zaspokojenia potrzeb przez rodziców.

 

W najbliższym czasie opiszę proces polegający na  Kompulsywnym powtarzaniu.

 

 

Krzysztof Pawłuszko

– certyfikowany psychoterapeuta ITG, EAP, PTPG

Wrocławski Ośrodek Gestalt

Close Menu